Summary
Instytut Astrocent podpisał porozumienie z CERN w sprawie przystąpienia do współpracy DRD1, globalnej inicjatywy rozwijającej technologie detektorów gazowych nowej generacji. Partnerstwo to wzmacnia rolę Polski w badaniach i rozwoju detektorów cząstek i wspiera zbliżające się spotkanie współpracy DRD1 w Warszawie, które odbędzie się w październiku 2025 roku.
Z radością informujemy, że Astrocent (CAMK PAN) podpisało Memorandum of Understanding (MoU) z CERN, aby stać się instytucją uczestniczącą w programie międzynarodowej współpracy w zakresie badań i rozwoju detektorów DRD1, którego celem jest rozwijanie technologii detektorów gazowych.
Porozumienie o współpracy (MoU) zostało podpisane 29 lipca 2025 roku przez prof. Rafała Moderskiego, dyrektora NCAC PAN, formalizując udział Astrocent w tej nowatorskiej inicjatywie badawczo-rozwojowej, prowadzonej przez CERN. Chociaż wniosek naukowy dotyczący DRD1 został rozpatrzony i zatwierdzony przez Radę ds. Badań CERN pod koniec 2023 roku, dopiero podpisanie tego porozumienia oznacza oficjalne ustanowienie współpracy.
Współpraca DRD1
DRD1 to globalne konsorcjum ponad 150 instytucji zaangażowanych w rozwój detektorów cząstek gazowych nowej generacji – kluczowych narzędzi do eksperymentów fizyki wysokich energii. Współpraca koncentruje się na innowacjach w zakresie śledzenia, pomiaru czasu, kalorymetrii i detekcji fotonów.
Technologie te są niezbędne dla przyszłych eksperymentów akceleratorowych i bezakceleratorowych, np. dla badań nad ciemną materią i neutrinami.
Kto jest zaangażowany?
Współpraca DRD1 obejmuje instytucje z Europy, Azji, Ameryki Północnej i Południowej oraz Australii, z udziałem zarówno państw członkowskich CERN, jak i spoza niego. Polskie instytucje zaangażowane w projekt DRD1 to m.in.:
- Astrocent (CAMK PAN), Warszawa (przedstawiciel – Dr Andre Filipe Ventura Cortez)
- Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica, Kraków
- Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk, Kraków
- Narodowe Centrum Badań Jądrowych, Otwock-Świerk
Astrocent wniesie swój wkład w postaci wiedzy specjalistycznej z zakresu elektroniki detektorów, przetwarzania sygnałów i systemów akwizycji danych, wykorzystując zaawansowaną infrastrukturę techniczną i doświadczenie w zakresie precyzyjnej aparatury do astrofizyki cząstek.
Dlaczego jest to ważne dla Astrocentu
Umowa ta stanowi strategiczny kamień milowy dla naszego instytutu:
- Wzmacnia współpracę naukową z CERN i jeszcze bardziej integruje nas z europejskim ekosystemem badawczo-rozwojowym.
- Umożliwia naszym badaczom udział w globalnie skoordynowanym rozwoju detektorów na potrzeby nowej generacji eksperymentów z zakresu fizyki cząstek elementarnych i astrofizyki cząstek.
- Zapewnia dostęp do najnowocześniejszej infrastruktury, platform technicznych i sieci współpracy międzynarodowej.
Udział w DRD1 nie tylko wzmacnia naszą rolę w badaniach podstawowych, ale także promuje innowacyjność technologiczną w Polsce i za granicą.
DRD1 Collaboration Meeting w Warszawie (6-10 października 2025)
Tegoroczna, szósta edycja spotkania współpracy DRD1 odbędzie się w Warszawie – jest to pierwszy raz, kiedy spotkanie organizowane jest poza CERN. Gospodarzami będą Astrocent i Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk. Zgromadzi ona badaczy z całego świata, zajmujących się tematami związanymi z rozwojem detektorów promieniowania gazowego.
