W komunikacie z 29 grudnia 2025 Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ogłosiło swoje wsparcie dla projektu „Astrocent Plus – Particle Astrophysics Science and Technology Centre (Astrocent Plus)”. Celem tej inicjatywy jest rozwój Centrum Doskonałości Astrocent w obszarze badań podstawowych połączonych z innowacyjnymi badaniami stosowanymi i działaniami rozwojowymi w dziedzinie astrofizyki cząstek.
Ministerstwo przekaże łącznie 29,7 mln zł (równowartość 7 mln euro) na rzecz Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk (CAMK PAN). Środki będą wypłacane w rocznych transzach do 2030 roku.
Głównym celem projektu Astrocent Plus jest prowadzenie badań naukowych w dziedzinie astrofizyki cząstek. Prace będą koncentrować się na takich zagadnieniach jak ciemna materia, fale grawitacyjne i neutrina.
– To stosunkowo nowa dziedzina badań: połączenie astronomii i astrofizyki z fizyką cząstek, ukierunkowane na badanie zjawisk kwantowych i procesów związanych między innymi z bardzo wczesnym Wszechświatem tuż po Wielkim Wybuchu, w tym ciemnej materii i ciemnej energii. Obejmuje to między innymi detekcję różnych typów tzw. posłańców – cząstek niosących informacje o niewidzialnym Wszechświecie – skomentował prof. Rafał Moderski, dyrektor CAMK PAN, w rozmowie z Polską Agencją Prasową (PAP).
Finansowanie zostanie przeznaczone na unikatowe badania naukowe i technologiczne, a także na tworzenie i dalszy rozwój infrastruktury badawczej. Ministerstwo będzie również wspierać rozwój kompetencji badaczy poprzez szkolenia i wyjazdy studyjne. Ważnym elementem projektu jest komercjalizacja – czyli proces wprowadzania wyników badań i nowych technologii na rynek – obejmująca między innymi ochronę własności intelektualnej.
Sześcioletni projekt Astrocent Plus, kierowany przez prof. Leszka Roszkowskiego, oficjalnie rozpoczął się 1 stycznia 2025 roku i jest częścią prestiżowej inicjatywy UE Teaming for Excellence w ramach programu Horyzont Europa.
