Summary
Uroczysta inauguracja trzech projektów Teaming for Excellence Horizon Europe w Centrum Nauki Kopernik upamiętni Dzień Nauki Polskiej i otworzy nowe Centra Doskonałości w zakresie badań i innowacji.
Trzy polskie zespoły otrzymały prestiżowe granty europejskie w niedawnym konkursie Teaming for Excellence i obecnie rozpoczynają realizację innowacyjnych projektów, których celem jest rozwój doskonałości naukowej i badawczej w Polsce.
19 lutego 2025 roku w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie, wiodącym ośrodku popularyzacji nauki w Polsce, odbędzie się oficjalna ceremonia rozpoczęcia trzech projektów Teaming for Excellence, finansowanych przez Unię Europejską w ramach programu ramowego Horyzont Europa w zakresie badań naukowych i innowacji. Wydarzenie to symbolicznie zbiega się z Dniem Nauki Polskiej, obchodzonym corocznie w dniu urodzin Mikołaja Kopernika, aby uhonorować osiągnięcia polskich naukowców i zainspirować przyszłe pokolenia do innowacji i odkryć.
Centra Doskonałości, niedawno utworzone w Polsce, mają na celu prowadzenie badań naukowych na światowym poziomie, przy jednoczesnej ścisłej współpracy z lokalnymi społecznościami i przemysłem, aby stawiać czoła przyszłym wyzwaniom przy pomocy innowacyjnych rozwiązań.
W tym dniu będziemy świętować inaugurację następujących projektów:
– Translational Research and Innovation in Ophthalmology Vision – Centre of Excellence (TRIO‑VI CoE), koordynowanego przez Międzynarodowe Centrum Badań Translacyjnych nad Okiem (International Centre for Translational Eye Research), Instytut Chemii Fizycznej PAN,
– Particle Astrophysics Science and Technology Centre (Astrocent Plus), koordynowanego przez Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN,
– Centre of Excellence for Precise Phenotyping and BioDataBanking (P4Health), koordynowanego przez Sieć Badawczą Łukasiewicz – PORT Polski Ośrodek Rozwoju Technologii.
O Astrocent, ICTER i P4Health
Astrocent: Particle Astrophysics Science and Technology Centre zostało utworzone w 2018 roku w Polsce jako jednostka Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk, w ramach programu Międzynarodowe Agendy Badawcze, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Misją Astrocentu jest prowadzenie badań w dziedzinie astrofizyki cząstek oraz eksploracja „ukrytego Wszechświata”. Centrum koncentruje się na najnowocześniejszych badaniach łączących przyszłościowy program nauk podstawowych w astrofizyce cząstek z rozwojem technologii odpowiadających na globalne wyzwania, takie jak zmiany klimatyczne, opieka zdrowotna czy zrównoważona energia.
„Astrocent powstało z wizją stworzenia w Polsce światowej klasy ośrodka badawczego w dziedzinie astrofizyki cząstek. Dzięki finansowanemu przez UE projektowi Astrocent Plus stawiamy odważny krok w kierunku realizacji tej wizji – rozwijając nasze możliwości, wzmacniając współpracę interdyscyplinarną i zapewniając trwały wpływ zarówno na naukę podstawową, jak i innowacyjne technologie poprzez utworzenie nowego instytutu, który z czasem stanie się regionalnym centrum naszej dziedziny.” – prof. Leszek Roszkowski, kierownik Astrocent w CAMK PAN i główny koordynator projektu Astrocent Plus.
CAMK PAN to instytut kategorii A+, prowadzący badania na światowym poziomie w dziedzinie astronomii i astrofizyki.
ICTER, centrum badawcze działające w ramach Instytutu Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk, powstało w 2019 roku w Warszawie. Integruje fizykę, biologię, chemię, inżynierię i medycynę, aby stawiać czoła wyzwaniom związanym ze zdrowiem oczu. Wykorzystując sztuczną inteligencję i uczenie maszynowe, naukowcy dążą do usprawnienia pracy lekarzy oraz poprawy profilaktyki chorób zagrażających widzeniu.
Dzięki prestiżowemu grantowi „Teaming for Excellence” programu Horizon Europe, ICTER rozwija się w kierunku utworzenia w Warszawie Naukowego Centrum Doskonałości, przekształcając wyniki badań w praktyczne rozwiązania medyczne.
„Naszym celem jest połączenie najnowocześniejszych badań z praktyką kliniczną, aby usprawnić diagnostykę i leczenie” – mówi prof. Maciej Wojtkowski, dyrektor ICTER, od ponad 25 lat zajmuje się rozwijaniem technologii stosowanych w okulistyce.
Projekt P4Health, realizowany przez Sieć Badawczą Łukasiewicz – PORT Polski Ośrodek Rozwoju Technologii, koncentruje się na wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań w medycynie precyzyjnej. W ciągu sześciu lat konsorcjum, współpracujące z wiodącymi europejskimi ośrodkami, opracuje zaawansowane technologie diagnostyczne i terapeutyczne, które poprawią jakość opieki zdrowotnej w Polsce, jednocześnie obniżając jej koszty.
Zespoły multidyscyplinarne będą wykorzystywać algorytmy sztucznej inteligencji oraz koncepcję biobankowania partycypacyjnego, aby zwiększyć dostępność i efektywność danych medycznych. P4Health stworzy również platformę wymiany wiedzy dla naukowców, klinicystów i przemysłu, wspierając zmiany strukturalne w systemie ochrony zdrowia oraz innowacyjne inicjatywy regulacyjne i badawcze.
Liderem projektu jest Łukasiewicz – PORT, instytut naukowy z Wrocławia, należący do Sieci Badawczej Łukasiewicz – trzeciej największej sieci badawczej w Europie. PORT prowadzi badania w obszarach zdrowia, biotechnologii i inżynierii materiałowej, tworząc przestrzeń, w której nauka odpowiada na potrzeby przemysłu i wspiera rozwój technologiczny.
Teaming for Excellence (TfE) to kluczowa inicjatywa programu Horizon Europe, której celem jest wzmacnianie potencjału badawczego i innowacyjnego w krajach o niższych wskaźnikach działalności B+R. Program dąży do bardziej równomiernego rozłożenia korzyści płynących z badań i innowacji w Europie, wspierając spójność i inkluzywność w rozwoju doskonałości naukowej i konkurencyjności.
Działania Teaming umożliwiają tworzenie nowych lub modernizację istniejących centrów doskonałości w krajach Widening poprzez strategiczne partnerstwa z wiodącymi instytucjami zagranicznymi. Efekt jest wzmacniany dzięki wymogowi pozyskania inwestycji uzupełniających ze środków strukturalnych lub innych źródeł.
Dotychczas zainwestowano około 800 milionów euro w utworzenie 51 centrów w Europie, w tym 7 w Polsce.
Wydarzenie uświetni wykład inauguracyjny, który wygłosi prof. Cristiano Galbiati z Uniwersytetu Princeton (USA), wybitny fizyk, którego badania znacząco posunęły naprzód naukę w takich obszarach jak ciemna materia, detekcja neutrin czy podwójny rozpad beta. Galbiati jest również współautorem respiratora mechanicznego MVM, opracowanego w ramach międzynarodowej współpracy naukowców, inżynierów i lekarzy w odpowiedzi na pandemię COVID‑19.
Link do strony wydarzenia:
